Czy warto ufać napisowi „100% Arabica”?

 Ale co tak naprawdę oznacza ten napis, czy zawsze można mu ufać i na co jeszcze warto zwracać uwagę przy wyborze kawy? Przyjrzymy się temu bliżej.

Co oznacza napis „100% Arabica”?

Zazwyczaj taki napis oznacza, że kawa w opakowaniu składa się wyłącznie z ziaren Arabiki, bez domieszek Robusty lub innych gatunków kawy. W związku z tym możemy oczekiwać określonych cech smakowych oraz ogólnego poziomu jakości.

Arabika z reguły charakteryzuje się wyższą kwasowością, bardziej złożonym i różnorodnym profilem smakowym z nutami owocowymi, jagodowymi lub kwiatowymi, niższą zawartością kofeiny oraz łagodniejszym, delikatniejszym smakiem. Właśnie dlatego jest ceniona wyżej niż Robusta.

W praktyce jednak czasami zdarzają się sytuacje, w których kawa różnych producentów z tym samym napisem „100% Arabica” smakuje zupełnie inaczej. Może to budzić wątpliwości, czy w opakowaniu faktycznie znajduje się wyłącznie arabika.

Choć bardzo rzadko, zdarza się, że do kawy dodawane są tańsze odmiany, w szczególności robusta, zwłaszcza jeśli kawa sprzedawana jest w formie mielonej lub rozpuszczalnej - w takich przypadkach znacznie łatwiej ukryć domieszki. Czystą Arabikę można odróżnić od domieszek z Robustą po kilku ogólnych cechach:

Wygląd i kształt kawy Arabiki.

Arabika jest bardziej wydłużona i owalna, z lekko zakrzywioną bruzdą, natomiast Robusta jest bardziej okrągła i krótsza, a jej bruzda jest prosta;

Jednorodność.

Jeśli rozmiar, kształt i kolor ziaren znacznie się od siebie różnią, może to świadczyć o domieszkach;

Smak.

Arabika nie powinna mieć intensywnie palonych, ziemistych ani nawet gumowych posmaków.

Jednocześnie warto pamiętać, że wiele zależy nie tylko od gatunku kawy, lecz także od jakości samej Arabiki oraz stopnia palenia. Nawet 100% Arabika niskiej jakości lub zbyt ciemno palona może stracić swoje charakterystyczne zalety. Dlatego poniżej przyjrzymy się różnym segmentom jakości Arabiki.

Segmenty jakości Arabiki

Arabikę umownie dzieli się na trzy główne segmenty jakości: komercyjny, premium oraz specialty. Różnice między nimi dotyczą nie tylko smaku, ale także poziomu kontroli jakości, przejrzystości pochodzenia oraz podejścia do palenia.

Kawa specialty to najwyższy segment jakości. Jest oceniana przez certyfikowanych Q-graderów i musi uzyskać od 80 do 100 punktów w międzynarodowym systemie oceny. Im wyższa punktacja, tym lepsza uznawana jest kawa. Specialty charakteryzuje się pełną identyfikowalnością pochodzenia - od konkretnej farmy aż po metodę obróbki i warunki uprawy. Taka kawa uprawiana jest z dużą dbałością o środowisko i zrównoważony rozwój, posiada odpowiednie certyfikaty jakości i wyróżnia się złożonym oraz czystym profilem smakowym. Z tego powodu kawa specialty jest droższa i rzadko spotykana na półkach supermarketów - zazwyczaj można ją znaleźć w kawiarniach lub palarniach.

Kawa Honduras Caviflor espresso od Foundation Coffee Roasters 

Arabika premium zajmuje środkowy segment pomiędzy kawą specialty a komercyjną. Uznawana jest za kawę dobrej i stabilnej jakości, choć o mniejszej przejrzystości pochodzenia. Najczęściej pochodzi nie z jednej konkretnej farmy, lecz z kooperatyw, gdzie ziarno zbierane jest z kilku gospodarstw w danym regionie. Oznacza to, że profil smakowy może być mniej złożony, a obecność drobnych defektów - bardziej prawdopodobna. Mimo to kawa premium pozostaje dobrym wyborem do codziennego spożycia: jest bardziej przystępna cenowo, stabilna jakościowo i często dostępna zarówno w kawiarniach, jak i w sklepach.

Kawa Brazil Mogiana espresso od Foundation Coffee Roasters 

Kawa komercyjna to najniższy segment pod względem jakości i przejrzystości. O jej pochodzeniu zazwyczaj wiadomo bardzo niewiele albo prawie nic. Takie ziarno często zawiera większą liczbę defektów i zazwyczaj jest palone ciemniej, aby ukryć jego niedoskonałości smaku. To właśnie kawa komercyjna najczęściej trafia do supermarketów i sprzedawana jest w niższej cenie. Jej profil smakowy jest zwykle prosty, gorzki lub przypalony, z minimalną różnorodnością nut.

Na co jeszcze zwrócić uwagę przy wyborze kawy?

Obecnie dobrą kawę można znaleźć niemal wszędzie, jednak warto uważniej analizować informacje na opakowaniu. Im bardziej szczegółowy i rzetelny opis, tym większe prawdopodobieństwo, że producent odpowiedzialnie podchodzi do swojego produktu.

Oprócz oznaczenia „arabika” dobrze, aby podano jej konkretną odmianę. Warto również zwrócić uwagę na region oraz kraj pochodzenia: kawa rośnie w krajach Afryki, Azji oraz Ameryki Środkowej i Południowej. Jeśli natomiast na opakowaniu widnieją takie kraje jak Hiszpania, Włochy czy Francja - oznacza to kraj palenia lub produkcji, a nie uprawy ziaren.

Dobrym wskaźnikiem będzie także informacja o metodzie obróbki ziaren, stopniu palenia oraz profilu smakowym.

Osobno warto podkreślić datę palenia - to ona w dużej mierze decyduje o świeżości i jakości kawy, w przeciwieństwie do samego terminu przydatności do spożycia.

Na zakończenie warto pamiętać: istotne jest nie tylko zwracanie uwagi na napis „100% Arabika”,  atrakcyjny wygląd opakowania czy chwytliwe hasła, ale także dokładne zapoznanie się z zawartymi na nim informacjami, takimi jak pochodzenie ziaren, metoda obróbki, stopień palenia czy profil smakowy. Dzięki temu można uniknąć rozczarowania po zakupie oraz wybierać kawę zgodnie z własnym gustem i preferencjami smakowymi.

‍